Quota-stap 2027: waarom teruggewonnen koudemiddel meer waard wordt

Ik handel al zeven jaar in HFK-quota in de EU, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. De stap van 2027 is in verhouding de grootste sinds ik in deze markt werk, en hij verandert wie er aan het einde van de keten waarde vasthoudt.

Hoe groot is de stap van 2027?

Bijlage VII van Verordening (EU) 2024/573 legt vast hoeveel HFK's er per jaar maximaal in de EU op de markt mogen komen, uitgedrukt in ton CO2-equivalent:

• •2025 tot en met 2026: 42.874.410 ton per jaar;
• •2027 tot en met 2029: 21.665.691 ton per jaar;
• •2030 tot en met 2032: 9.132.097 ton per jaar;
• •vanaf 2050: nul.

Van 2026 naar 2027 halveert de ruimte dus bijna. Ten opzichte van het basisjaar 2015 (176,7 miljoen ton CO2-equivalent) blijft er in 2027 ongeveer 12 procent over. In 2030 volgt de volgende stap, naar ruim 5 procent. Daarna daalt het in kleinere stappen tot nul in 2050. De Commissie heeft in juni 2026 de referentiewaarden vastgesteld waarmee de quota voor 2027 tot en met 2029 over producenten en importeurs worden verdeeld (Uitvoeringsbesluit (EU) 2026/1382).

Waarom daalt de vraag niet mee?

Omdat de vraag komt uit installaties die er al staan. Elke koelcel, chiller en warmtepomp die de afgelopen twintig jaar is geplaatst, heeft onderhoud nodig, en een groot deel daarvan draait op koudemiddelen die de quota nu uit de markt prijzen. Installaties worden vervangen, maar in het tempo van afschrijvingen en investeringsbudgetten, niet in het tempo van een wettelijke tabel.

Het gevolg is een groeiend gat tussen het koudemiddel dat de markt nodig heeft en het nieuwe koudemiddel dat zij mag kopen. Bij elke stap in de tabel wordt dat gat groter.

Waarom valt teruggewonnen koudemiddel buiten de quota?

De quota gelden voor HFK's die producenten en importeurs in de EU op de markt brengen. HFK's die in de EU zijn teruggewonnen en daarna gerecycled of geregenereerd, tellen niet mee. Voor wie naar het einde van de keten kijkt, is dat de belangrijkste regel uit het hele systeem. Een kilo koudemiddel uit een ontmantelde installatie die tot specificatie wordt geregenereerd, kan terug de markt op zonder quota te verbruiken.

Eén kanttekening: gerecycled of geregenereerd koudemiddel dat van buiten de EU wordt ingevoerd, valt wel onder de quota. De vrijstelling geldt voor gas dat hier is teruggewonnen.

Daarmee verandert teruggewonnen koudemiddel van categorie. Het was vooral een afvalpost. Het wordt ook een bron van aanvoer.

Geldt dat voor elk koudemiddel?

Niet in dezelfde mate. Voor R404A en R507A is maagdelijk gas sinds 2025 al verboden voor onderhoud aan koelinstallaties. Daar concurreert geregenereerd gas niet met quota: het is tot 1 januari 2030 de enige legale aanvoer voor service.

Voor R134a, R410A, R407C en vervangers als R448A en R449A ligt het anders. Daar concurreert geregenereerd gas direct met nieuw gas waarvoor quota nodig zijn. Hoe schaarser de quota, hoe sterker die positie.

Wat betekent dit niet?

Het betekent niet dat geregenereerd koudemiddel het tekort oplost. Daarvoor zijn er drie redenen:

• •Er wordt weinig teruggewonnen. Veel koudemiddel verdwijnt via lekkage of slordige ontmanteling en komt nooit bij een verwerker aan.
• •De inzameling is versnipperd. Het gas zit in kleine partijen, verspreid over installatiebedrijven, groothandels en eigenaren.
• •De bijvulverboden beperken de looptijd. Voor middelen met een hoge GWP sluit het venster in 2030 of 2032. Niet elk geregenereerd koudemiddel heeft een lange toekomst.

De kans is reëel, maar zit in logistiek en vertrouwen, niet in de chemie. Mijn inschatting: het moeilijke deel is de komende tien jaar niet het regenereren zelf, maar genoeg teruggewonnen koudemiddel bij de verwerkers krijgen.